TẠI SAO BẾN TRE LÀ NƠI CÓ DỪA NGON NHẤT CỦA VIỆT NAM?

Cây dừa từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống của người Việt, đặc biệt tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Không chỉ là loại cây quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, dừa còn là nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành thực phẩm, mỹ phẩm và xuất khẩu nông sản. Trong số các vùng trồng dừa trên cả nước, Bến Tre luôn được nhắc đến như “cái nôi” của ngành dừa Việt Nam.

Bến Tre (nay là Vĩnh Long) nằm ở miền Tây Nam Bộ, thường được biết đến với tên gọi “Thủ phủ dừa”. Nơi đây là một trong những vùng trồng dừa lớn và nổi tiếng nhất Việt Nam, với gần 79.000 ha dừa, chiếm khoảng 44 – 47% diện tích dừa cả nước. Với sự nỗ lực của nhà vườn và doanh nghiệp, dừa Bến Tre đã xuất khẩu sản phẩm dừa đi hơn 80 quốc gia đạt doanh thu gần 500 triệu USD mỗi năm.

Điều kiện tự nhiên đặc biệt giúp dừa Bến Tre ngon hơn

Địa hình cù lao – “cửa ngõ cuối” của dòng Mekong

Dừa Bến Tre nằm ở cửa ngõ cuối của dòng sông Mekong, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, là cụm cù lao cuối cùng tiếp nhận phù sa trước khi dòng sông đổ ra biển. Với đặc điểm địa hình gồm ba dãy cù lao lớn (An Hóa, Bảo, Minh) được bồi tụ qua thời gian bởi phù sa của bốn nhánh sông Cửu Long gồm sông Tiền, Ba Lai, Hàm Luông và Cổ Chiên, Bến Tre hình thành nên vùng đất đặc trưng phù sa – mặn – phèn, giàu mùn, khoáng chất và hệ vi sinh có lợi cho cây trồng. Chính nền thổ nhưỡng đặc biệt này tạo điều kiện lý tưởng cho cây dừa phát triển. Sự kết hợp hài hòa giữa phù sa ngọt từ thượng nguồn Mekong và ảnh hưởng mặn nhẹ từ biển giúp cây dừa hấp thu khoáng chất một cách cân bằng, từ đó cho trái dừa có nước ngọt thanh, vị dịu và ổn định, tạo nên chất lượng khác biệt so với nhiều vùng trồng khác.

Dừa Bến Tre nằm ở cửa ngõ cuối của dòng sông Mekong (Nguồn: Internet)

Khí hậu nhiệt đới gió mùa, lượng mưa và nắng lý tưởng

Khí hậu Bến Tre mang đặc trưng nhiệt đới gió mùa ẩm với nhiệt độ trung bình khoảng 27°C, dao động ổn định trong ngưỡng 25–29°C cùng lượng mưa trung bình từ 1.200–1.600 mm mỗi năm và thời gian nắng dài. Điều kiện tự nhiên này rất thuận lợi cho cây dừa sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh, đồng thời góp phần hạn chế sâu bệnh. Nhờ khí hậu tương đối ổn định quanh năm, hương vị nước dừa Bến Tre ít biến động theo mùa, giữ được độ ngọt thanh tự nhiên và hương thơm đặc trưng, tạo nên chất lượng đồng đều cho các sản phẩm từ dừa.

Nước lợ và độ mặn tự nhiên phù hợp trồng dừa

Bến Tre nằm trong vùng nước lợ ven biển, chịu ảnh hưởng xâm nhập mặn tự nhiên ở mức vừa phải. Sự kết hợp giữa phù sa ngọt từ thượng nguồn Mekong và độ mặn nhẹ từ biển tạo điều kiện để cây dừa hấp thu khoáng chất cân bằng.

Nhờ đó, độ Brix của nước dừa Bến Tre thường dao động từ 5–9%, cao và ổn định hơn so với nhiều vùng trồng dừa nước ngọt hoàn toàn. Đây là yếu tố then chốt tạo nên vị ngọt thanh, hậu vị rõ và cảm giác “dễ uống” đặc trưng của nước dừa Bến Tre.

Kinh nghiệm canh tác truyền thống từ người dân “xứ dừa” qua nhiều thế hệ

Nghề trồng dừa gắn với đời sống, văn hóa Bến Tre

Không chỉ được thiên nhiên ưu đãi, dừa Bến Tre còn là kết quả của kinh nghiệm canh tác truyền thống được tích lũy qua nhiều thế hệ người dân “xứ dừa”. Cây dừa gắn bó sâu sắc với đời sống sinh hoạt và văn hóa địa phương: từ mái nhà lợp lá dừa, cây cầu dừa bắc qua mương rạch, gáo dừa múc nước, đồ gia dụng, cho đến hình ảnh đi vào ca dao, thơ ca và cả trong những năm tháng chiến tranh. Dừa không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ gia đình tại Bến Tre.

Người dân thu hoạch dừa (Nguồn: Internet)

Truyền thống trồng dừa lâu đời đã giúp người nông dân nơi đây tích lũy nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc tuyển chọn giống, chăm sóc, điều tiết nước và thu hoạch đúng thời điểm để trái dừa đạt độ ngon và chất lượng ổn định nhất. Ngày nay, Bến Tre còn phát triển mạnh hệ sinh thái chế biến dừa với các nhà máy sản xuất cơm dừa, nước cốt dừa, nước dừa, than gáo dừa cùng các làng nghề thủ công mỹ nghệ từ dừa. Sự đầu tư của doanh nghiệp vào chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ không chỉ nâng cao giá trị cây dừa mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, từ đó khuyến khích họ tiếp tục gắn bó và mở rộng diện tích trồng dừa.

Chính sự gắn kết chặt chẽ giữa điều kiện tự nhiên, truyền thống canh tác và phát triển kinh tế đã làm nên giá trị bền vững của dừa Bến Tre, không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn là nền tảng cho ngành dừa Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

Canh tác hữu cơ và mô hình vùng nguyên liệu sạch

Trong những năm gần đây, Bến Tre định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ và bền vững, trong đó cây dừa được xác định là cây trồng chủ lực. Theo Đề án Phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2022 – 2025, định hướng đến năm 2030, tỉnh tập trung xây dựng các vùng nguyên liệu dừa sạch, có liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm phục vụ thị trường xuất khẩu có tiêu chuẩn cao như Mỹ, EU và Nhật Bản.

Thực tế triển khai cho thấy, chuỗi giá trị dừa hữu cơ tại Bến Tre đã hình thành với quy mô lớn và ngày càng hoàn thiện. Toàn tỉnh hiện có hơn 20.700 ha dừa tham gia các vùng sản xuất tập trung gắn với chuỗi liên kết, trong đó trên 16.500 ha đã đạt chứng nhận hữu cơ. Các vùng trồng dừa hữu cơ phân bố đều tại nhiều địa phương như Bình Đại, Giồng Trôm, Mỏ Cày Nam, Mỏ Cày Bắc, Thạnh Phú và Ba Tri, với sự tham gia của hàng chục tổ hợp tác và hợp tác xã.

Điểm khác biệt của dừa Bến Tre nằm ở quy trình canh tác sạch và ứng dụng công nghệ sinh học. Người trồng dừa từng bước hạn chế phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, thay thế bằng phân hữu cơ ủ vi sinh, sử dụng nấm Trichoderma và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo hướng sinh học. Việc kiểm soát sâu đầu đen bằng ong ký sinh đã giúp phục hồi phần lớn diện tích vườn dừa bị ảnh hưởng, đồng thời bảo vệ hệ sinh thái vườn dừa một cách bền vững.

Cùng với đó, hệ thống mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và quy trình truy xuất nguồn gốc được triển khai đồng bộ, tạo điều kiện để dừa Bến Tre đáp ứng các rào cản kỹ thuật khắt khe của thị trường quốc tế. Mô hình liên kết doanh nghiệp – nông dân không chỉ giúp ổn định đầu ra cho trái dừa mà còn nâng cao chất lượng nguyên liệu, góp phần khẳng định vị thế dừa Bến Tre là nguồn nguyên liệu vừa ngon, vừa an toàn cho ngành chế biến và xuất khẩu.

Các chỉ số chất lượng khẳng định dừa Bến Tre “ngon hơn chuẩn chung”

Độ béo cơm dừa và độ ngọt nước dừa

Dừa Bến Tre như dừa ta, dừa dâu được đánh giá cao nhờ cơm dừa dày, mịn, hàm lượng dầu tự nhiên ổn định, phù hợp cho chế biến nước cốt dừa, dầu dừa và các sản phẩm thực phẩm xuất khẩu. Điều kiện thổ nhưỡng phù sa kết hợp với nước lợ giúp cơm dừa đạt độ béo tốt, ít xơ và hiệu suất ép cao, vượt chuẩn nhiều vùng trồng khác.

Bên cạnh đó, nước dừa Bến Tre như dừa xiêm, dừa dứa có độ Brix tự nhiên khoảng 5 – 9%, cho vị ngọt thanh, dịu và hậu vị rõ. Độ ngọt ổn định quanh năm giúp hạn chế can thiệp công thức trong chế biến, phù hợp với xu hướng “clean label”, “no added sugar”, đồng thời đảm bảo hương vị đồng nhất cho các sản phẩm nước dừa đóng chai, đóng hộp và xuất khẩu.

Uy tín thương hiệu “dừa Bến Tre” trên thị trường quốc tế

Trong nhiều năm qua, dừa Bến Tre đã xây dựng được uy tín vững chắc trên thị trường quốc tế, không chỉ nhờ sản lượng lớn mà còn bởi chất lượng ổn định và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 100 sản phẩm chế biến từ dừa được xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao phủ hầu hết các khu vực tiêu thụ lớn trên thế giới như châu Á, châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương và châu Phi.

Sản phẩm từ dừa Bến Tre xuất khẩu sang 100 quốc gia và vùng lãnh thổ (Nguồn: Internet)

Trong cơ cấu xuất khẩu nông sản, trái dừa tươi và các sản phẩm từ dừa là nhóm hàng mang lại giá trị cao, với kim ngạch hơn 390 triệu USD (năm 2024), đứng trong nhóm những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Riêng trong chín tháng đầu năm, Bến Tre đã xuất khẩu 22 triệu trái dừa sang các thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU) và Hàn Quốc. Đây những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, dư lượng hóa chất và tiêu chuẩn chất lượng.

Việc dừa Bến Tre hiện diện ổn định tại các thị trường này không chỉ phản ánh năng lực sản xuất, chế biến của địa phương, mà còn là bằng chứng khách quan cho chất lượng vượt trội của dừa Bến Tre so với nhiều vùng trồng khác. Uy tín thương hiệu dừa Bến Tre được xây dựng trên nền tảng lâu dài, thông qua sự kết hợp giữa điều kiện tự nhiên đặc thù, kinh nghiệm canh tác truyền thống và sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị xuất khẩu toàn cầu.

Các nhóm sản phẩm nổi tiếng từ dừa Bến Tre

Từ nguồn nguyên liệu dừa chất lượng cao, Bến Tre hình thành một hệ sinh thái sản phẩm dừa tương đối hoàn chỉnh, gắn liền với chuỗi giá trị chế biến sâu, bao gồm các nhóm sản phẩm phục vụ ngành thực phẩm, công nghiệp, nông nghiệp và thủ công mỹ nghệ.

Các sản phẩm như gáo dừa, bột cơm dừa, tranh mỹ nghệ từ dừa, thảm xơ dừa… là kết quả của sự am hiểu sâu sắc về cây dừa tuần hoàn của người dân Bến Tre, góp phần giảm phụ phẩm và đáp ứng nhu cầu đa ngành và thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.

Các sản phẩm mỹ nghệ từ dừa Bến Tre

Sự phong phú của hệ sinh thái sản phẩm không chỉ cho thấy khả năng khai thác tối ưu giá trị của cây dừa, mà còn phản ánh chất lượng ổn định của nguyên liệu đầu vào. Chỉ những vùng trồng có dừa đạt tiêu chuẩn cao về độ ngọt nước, độ béo cơm, độ đồng đều và an toàn thực phẩm mới có thể phát triển đa dạng các dòng sản phẩm phục vụ xuất khẩu dài hạn. Đây cũng là lý do dừa Bến Tre được nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước lựa chọn làm nguồn nguyên liệu chiến lược.

Trong hệ sinh thái đó, Công ty TNHH COMOON là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu khai thác hiệu quả giá trị từ dừa Bến Tre. Với định hướng phát triển bền vững, Công ty TNHH COMOON tập trung vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, trong đó nổi bật là nước dừa tươi COMOON được lấy nguồn nguyên liệu đầu vào trực tiếp từ nước dừa Bến Tre. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn chú trọng tận dụng các phụ phẩm từ dừa để phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm khác, tận dụng phụ phẩm từ dừa Bến Tre như thảm xơ dừa, gáo dừa, dây thừng xơ dừa,…

Nhờ nguồn nguyên liệu ổn định và quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ, các sản phẩm của COMOON hiện được ưa chuộng tại thị trường trong nước và từng bước mở rộng tại thị trường quốc tế như là Hàn Quốc, nơi cần đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn và thân thiện với môi trường.

Kết luận

Bến Tre là khu vực hội tủ các yếu tố để trở thành vùng trồng dừa ngon ở Việt Nam. Điều kiện thổ nhưỡng đặc biệt, khí hậu ổn định, nguồn nước lợ phù hợp, cho đến kinh nghiệm canh tác lâu đời và mô hình sản xuất hữu cơ, bền vững chính là những yếu tố tạo nên năng suất cao và quyết định chất lượng vượt trội của nước dừa Bến Tre, với độ ngọt thanh tự nhiên, hương vị ổn định và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe.

Các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Công ty TNHH COMOON nói riêng đã và đang tận dụng những tinh hoa từ đất mẹ để phát triển các dòng sản phẩm từ dừa Bến Tre, đặc biệt là nước dừa tươi COMOON, nhằm mang đến cho khách hàng trong và ngoài nước những sản phẩm vừa ngon, vừa an toàn, phù hợp với xu hướng tiêu dùng toàn cầu.